Bulanık Görme Astiğmat Nedir ?
Share
Astiğmat Nedir, Nasıl Düzeltilir?
Astiğmatizma, gözün kornea ya da lens yapısındaki düzensizlik nedeniyle ışığın retinaya düzgün şekilde odaklanamaması sonucu oluşan yaygın bir görme bozukluğudur. Bu durum, hem yakın hem de uzak mesafelerde bulanık, çarpık veya gölgeli görmeye neden olabilir.
Astiğmatın Nedenleri
Astiğmatın temel nedeni, göz yüzeyinin (özellikle korneanın) ideal küresel şekilden sapmasıdır. Normalde kornea basketbol topu gibi simetrik bir eğriliğe sahip olmalıdır. Astigmatta ise bu yüzey futbol topu gibi ovalleşir ve farklı meridyenlerde farklı kırılmalar olur.
Nedenleri şunlardır:
• Doğumsal kornea şekil bozukluğu
• Göz travmaları veya ameliyatlar
• Keratokonus gibi kornea hastalıkları
• Lens yapısındaki doğal farklılıklar
Astiğmatın Türleri
Astiğmatın yapısına ve beraberinde görülen diğer kırma kusurlarına göre birkaç farklı türü vardır ve bu türler, korneadaki eğrilik bozukluğunun yönüne ve yerleşimine göre sınıflandırılır. Aşağıda astigmatın en yaygın türlerini açıklayıcı şekilde bulabilirsin:
1. Düzenli Astigmat (Regüler Astigmatizm)
Gözde iki ana meridyen (örneğin yatay ve dikey) vardır ve bu meridyenler birbirine dik olacak şekilde farklı kırıcılığa sahiptir.
Alt türleri:
a) Doğru (With-the-Rule) Astigmat
• En yaygın görülen türdür.
• Dikey meridyen yataydan daha dik kırıcıdır.
• Genç bireylerde sık görülür.
• Gözlük camında düzeltme genellikle yatay eksene yapılır.
b) Ters (Against-the-Rule) Astigmat
• Yatay meridyen dikeyden daha fazla kırıcılık gösterir.
• Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar.
• Gözlük camında düzeltme genellikle dikey eksene yapılır.
c) Oblik Astigmat
• Ana meridyenler ne yatay ne dikey doğrultudadır; eğik açılardadır (örneğin 45°–135°).
• Daha az rastlanan bir türdür.
• Gözlük ya da lensle düzeltilebilir ama adaptasyon bazen daha zordur.
2. Düzensiz Astigmat (İrregüler Astigmatizm)
• Meridyenler düzgün ve paralel değildir.
• Genellikle doğuştan değil; kornea yaralanması, keratokonus, ameliyat izleri gibi durumlar sonrası ortaya çıkar.
• Gözlükle tam düzeltilmez, genellikle sert kontakt lens veya cerrahi gerekir.
3. Basit Astigmat
• Sadece bir meridyenin odak noktası retinaya düşer, diğeri düşmez.
• Basit miyop astigmat: Bir meridyen miyop, diğeri normaldir.
• Basit hipermetrop astigmat: Bir meridyen hipermetrop, diğeri normaldir.
4. Bileşik Astigmat
• Her iki meridyen de retinanın önünde (miyop) veya arkasında (hipermetrop) odaklanır.
• Bileşik miyop astigmat: Her iki meridyen miyoptur ama farklı derecelerde.
• Bileşik hipermetrop astigmat: Her iki meridyen hipermetroptur.
5. Karışık (Miks) Astigmat
• Bir meridyen miyop, diğeri hipermetroptur.
• Görme her mesafede bozulur.
• Gözlük camlarında hem içbükey hem dışbükey öğe bulunur.
Astiğmatın Belirtileri
- Hem yakın hem uzak görüşte bulanıklık
- Yazılarda gölgelenme veya çift görme
- Göz yorgunluğu ve baş ağrısı
- Gece araba kullanırken zorluk
- Gece Görme Zorluğu
- Gözleri kısarak bakma alışkanlığı
-
Işık Haleleri Rahatsızlığı
Astiğmat Nasıl Teşhis Edilir?
Astiğmat, göz muayenesinde yapılan basit testlerle kolayca teşhis edilir. Kullanılan yöntemler:
- Görme keskinliği testleri
- Keratometri: Kornea eğriliğini ölçer.
- Topografi: Kornea yüzeyinin haritasını çıkarır.
- Refraksiyon testi: Gözün kırma gücünü belirler.
Astiğmat Nasıl Düzeltilir?
Tedavi seçeneği astigmatın tipine, derecesine ve kişinin yaşam tarzına göre değişir:
1. Gözlük
- En yaygın ve pratik çözümdür.
- Silindirik camlarla astigmatik bozukluk düzeltilir.
- Astigmat, “sphere” değerinin yanında “Cylinder” (CYL) ve “Axis” (ekseni gösteren derece) bilgileriyle birlikte değerlendirilir.
- CYL değeri, astigmatın derecesini belirtir.
- Pozitif (+) ya da negatif (–) olabilir
- Genellikle – ile yazılır.
-
AXIS değeri, astigmatın yönünü (0°–180° arası) gösterir. Gözde eğriliğin hangi yönde olduğunu belirler.
- Astigmat aynı zamanda başka kusurlarla birlikte de olabilir
-
CYL değeri ne kadar yüksekse, astigmatın etkisi o kadar fazladır.
- (0.25 – 1.00 D) Düşük Astiğmat (1.00 – 2.00 D) Orta Astiğmat (2.00 D ve üzeri) Yüksek Astiğmat olarak Sınıflandırılır.
-
AXIS değeri, camın yerleştirilme açısını belirlemek için kritiktir; sabittir ve değiştirilmez.
2. Kontakt Lens
- Torik lensler, astigmat için özel olarak üretilir.
- Düzenli astigmatta yüksek başarı sağlar.
- Düzensiz astigmatta sert (RGP) lensler tercih edilir.
3. Lazer Göz Ameliyatı
- Kornea yüzeyini yeniden şekillendirerek astigmatı kalıcı olarak düzeltebilir.
- Uygunluk değerlendirmesi çok önemlidir.
4. Göz İçi Lens Uygulamaları
- Yüksek dereceli astigmatlarda veya lazer için uygun olmayan kişilerde kullanılır.
- Torik göz içi lensler, özellikle katarakt cerrahisi sırasında tercih edilir.
Sonuç: Görme Kalitesini Artırmak Mümkün
Astiğmat, yaygın ama tedavi edilebilir bir görme kusurudur. Erken teşhis ve doğru tedaviyle hem gündelik yaşamda hem de iş hayatında önemli ölçüde konfor sağlanabilir. Gözlük, lens ya da cerrahi seçenekler ile net görüş mümkün hale gelir.
Her bireyin göz yapısı farklıdır; bu nedenle en uygun çözüm, detaylı bir göz muayenesi sonrası belirlenmelidir. Düzenli kontroller, sadece astigmat değil; tüm göz sağlığınızı korumanız açısından da büyük önem taşır.
Unutmayın: Net görmek sadece gözlük takmak değil, doğru müdahale ile yaşam kalitesini artırmaktır.